Kościół świętego Idziego

Posłannictwo praskiego kościoła

 

Kościół jest kościołem parafialnym, jest więc sercem parafii chrześcijańskiej - najmniejszej społeczności wiernych, którzy schodzą się wspólnie do sławienia kultu. Chodzi  przede wszystkim o msze święte, wśród których wyróżnia się ta niedzielna; dalej obchodzi się tu liturgię godzin, mają tu miejsce regularne adoracje eucharystyczne i odbywają się także inne celebracje czy nabożeństwa. Kościół jest równocześnie kościołem konwentowym, jest więc miejscem życialiturgicznego społeczności braci dominikanów, którzy zajmują tutejszy klasztor. Temu odpowiada także charakter i dyspozycja kościoła.

 

Położenie kościoła

Kościół świętego Idziego znajduje się w samym centrum Starego Miasta Praskiego, zaledwie kilka minut drogi od stancji metra „Staroměstská" (A), „Můstek" (A/B) i „Národní třída" (B), nieopodal Klementinum i Mostu Karola. W celu wyświetlenia położenia kościoła św. Idziego kliknij tu.

Kompozycja kościoła

Kościół pierwotnie nie był zaprojektowany jako klasztorny, dlatego nie posiada niektórych charakterystycznych rysów tych kościołów. Pomimo to możemy jednak bez problemów rozpoznać chór służący braciom do modlitwy liturgii godzin. 

 

Poza tym kościół jednak  zachował układ typowy dla większości kościołów parafialnych przed Soborem  Watykańskim Drugim. Temu odpowiada też duża liczba ołtarzy bocznych, na których jednak z reguły już nie są celebrowane msze, ponieważ liturgia mszalna jest skoncentrowana wokół ołtarza głównego.

 

Na ołtarzach bocznych możemy zobaczyć licznych przedstawicieli zakonu dominikańskiego, zatem znajdziemy tu nie tylko trzy najważniejsze postaci zakonu - jego założyciela, świętego Ojca Dominika, wielkiego teologa świętego Tomasza z Akwinu i jedną z patronek Europy, świętą Katarzynę ze Sieny - ale także świętego Alberta Wielkiego, świętą Zdzisławę, świętego Hiacynta i błogosławionego Czesława.

Budowę tego unikatowego praskiego zabytku rozpoczął biskup Jan IV z Dražic, a kontynuował Arnošt z Pardubic.

Najbardziej wyraźny jest jednak dominikański charakter kościoła demonstrowany na głównym obrazie ołtarzowym i freskach stropowych. Na obrazie ołtarzowym widzimy scenę Ukrzyżowania otoczoną ważnymi świętymi zakonnymi z ich atrybutami. Wszyscy są skierowanie do ukrzyżowanego Chrystusa, ponieważ posłannictwem Zakonu jest głoszenie Chrystusa ukrzyżowanego.

 

Strop nawy głównej jest ozdobiony monumentalnym freskiem Václava V. Reinera. Choć czasami jego nazwanie jest podawane jako „Gloryfikacja zakonu dominikańskiego", ogólna kompozycja jasno wskazuje temat, którym jest zwycięstwo nad heretykami. Poszczególni święci dominikańscy uzbrojeni w swoje atrybuty niczym w broń zasłaniają bazylikę świętego Jana na Lateranie przed atakującymi heretykami.

 

O znaczeniu, jakie w tradycji zakonu zawsze przypisywano nauce świętego Tomasza, świadczy napis na jednej wstędze heretyków, którego tłumaczenie brzmi „Usuńcie Tomasza (= jego nauczanie) a

upadnie Kościół".

Do charyzmatu Zakonu zawsze należało udzielanie sakramentu pojednania. Zakon nadal kontynuuje tę służbę u cztery barokowe, rzeźbione konfesjonały stale służą swojemu celowi. Szczególnie szeroka oferta spowiedzi czy rozmowy duchownej tradycyjnie otwiera się  w okresie postnym oraz przed wielkimi świętami.
 
Patron kościoła

Św. Idzi, pustelnik i opat, żył na przełomie VII/VIII w. Urodzony w Atenach, po pobycie w Rzymie i Katalonii rozpoczął życie pustelnicze nad Rodanem w południowej Francji. Przypuszcza się, że władca ówczesnej Septymanii, król Wizygotów Flawiusz Wamba podarował św. Idziemu ziemię, na której pustelnik założył opactwo, po jego śmierci nazwane jego imieniem - Saint Gilles, istniejące do dziś. Św. Idzi, zaliczony w poczet najważniejszych czternastu świętych wspomożycieli, doznawał wielkiej czci także i w Polsce w czasach średniowiecza.

 

Wzywali jego pomocy ludzie ogarnięci strachem, bojaźnią i koszmarami, ranni i chorzy, myśliwi i rybacy, małżeństwa niepłodne, matki karmiące i mamki.

 

Gall Anonim podał w swojej Kronice polskiej, że to właśnie dzięki wstawiennictwu św. Idziego królowi Władysławowi Hermanowi i Judycie narodził się syn Bolesław. W podzięce, król Bolesław Krzywousty odbył pielgrzymkę do ówczesnego sanktuarium św. Idziego w Somogyvár na Węgrzech.

 

Ogromna cześć, jakiej zażywał Święty od matek karmiących i mamek, wynikała z legendy z pustelniczego okresu życia Świętego. Otóż, jak pisze ksiądz Piotr Skarga w "Żywotach Świętych" (1579 r.), św. Idzi w swojej pustelni tylko "ziółeczkami schudłe członki swoje utrzymywał".

 

Św. Idzi, patron kościoła

Na rozkaz Pana Boga do jaskini pustelnika codziennie więc o określonych godzinach przychodziła łania i pozwalała się doić. Gdy Pan Bóg postanowił objawić światu świętego pustelnika, łania ta została zraniona podczas polowania i uciekła przed psami i myśliwymi pod obronę Świętego. Św. Idzi wyprosił u Pana Boga, aby nic złego się nie stało jego karmicielce. Psy nie dały się wpędzić w gęstwinę leśną, a łowcy następnego dnia przyprowadzili króla, biskupa i innych duchownych w to niezwykłe miejsce. Jeden z łowców postrzelił wtedy z łuku świętego męża. Król, który dotarł do jaskini, ujrzał czcigodnego starca i leżącą obok niego łanię i bardzo współczuł Świętemu. Św. Idzi natomiast prosił Boga, aby zadana rana nigdy się nie zagoiła dając przyczynek do stałego cierpienia.

 

Jego atrybutami są łania, sarna (obok niego, zraniona strzałą, którą uratował), strzała (czasami wbita w pierś świętego),  msza (służy w obecności króla, anioł przynosi zwitek, na którym jest zapisany grzech króla).

 Zawsze jest ubrany w benedyktyńską szatę opacką i niekiedy ma książkę i laskę.